Καυτό καλοκαίρι στο… σελιλόιντ, του Ισίδωρου Σιδερόπουλου

Δικαιούται και η ατζέντα μας να πάει μια βδομάδα διακοπές αφού την εβδομάδα που έρχεται δεν υπάρχουν πολιτιστικές ειδήσεις. Ο Ισίδωρος δεν πήγε ακόμα όμως.

Για τους περισσότερους από μας, ο θερινός κινηματογράφος παραπέμπει σε μια εποχή που βρίσκεται ανεπιστρεπτί στη μνήμη των παιδικών χρόνων. Συχνά, όταν ακούτε τον όρο «καλοκαιρινές ταινίες», σκέφτεστε τις υπερπαραγωγές που βγαίνουν από το Χόλυγουντ για τη μεγάλη θερινή σεζόν, όταν το νεανικό κοινό δεν έχει σχολείο.

Έτσι ό,τι μπορεί να μας απασχολήσει είναι οι αξιοθρήνητες είσοδοι των μπλόκμπάστερ που πυκνώνουν τον τελευταίο καιρό ακόμη και τους θερινούς κινηματογράφους με τις νέες ταινίες τύπου «Ράμπο» και «Indiana Jones», ακόμη και όταν οι πρωταγωνιστές τους βρίσκονται ένα βήμα πριν από τη… συνταξιοδότηση! Λέτε να μην έμαθαν τίποτε από τον Ρότζερ Μουρ που στα 1985 πρωταγωνίστησε για τελευταία φορά, σε ηλικία 58 ετών, ως πράκτορας 007 στο «A View To A Kill»;
Εάν πρόκειται να μείνετε στο σπίτι και να μείνετε «δροσεροί» μέσα σ’ αυτόν τον καύσωνα, σας προσφέρουμε μια συλλογή «καλοκαιρινών ταινιών» που θα σας βοηθήσει να απολαύσετε τον Αύγουστο.
Ο ακόλουθος κατάλογος περιέχει δέκα από τις κορυφαίες σινε-επιλογές μας με επίκεντρο το καλοκαίρι…

10) «Εndless Summer – Το ατελείωτο καλοκαίρι» (1966)

Ένα ντοκιμαντέρ ορόσημο, και η πρώτη σοβαρή προσέγγιση για το σερφ και εκείνους που αφιερώνουν τις ζωές τους σε αυτό, είναι μια ωδή στον ήλιο, το κύμα, και την ελευθερία από το σκηνοθέτη/σέρφερ Bruce «Big Kahuna» Brown. Ο Μπρους Μπράουν άρχισε να γυρίζει στη Χαβάη τις πρώτες του ταινίες 8 χιλιοστών, κινηματογραφώντας τις ορδές σέρφερ που μετακινούνταν από την Καλιφόρνια σε αναζήτηση του… μεγάλου κύματος. Στις απέραντες παραλίες του Οάχου, ένας θρύλος θα γεννιόταν, αφού επιστρέφοντας στην Καλιφόρνια ο Μπράουν θα συγκέντρωνε το υλικό που είχε κινηματογραφήσει, φτιάχνοντας μια ταινία και κανονίζοντας τη δημόσια προβολή της –έναντι μικρής χρέωσης– σε ένα κατάστημά για εξαρτήματα σερφ. Καταγράφει την καθημερινότητα του τυπικού Καλιφορνέζου σέρφερ που ταξιδεύει ως τη Χαβάη για να παλέψει με τα κύματα. Αυτή ήταν μόνο η αρχή…

9) «Le Rayon vert – Η πράσινη ακτίνα» (1986)

Ένα σπάνιο οπτικό φαινόμενο είτε λίγο πριν την ανατολή του ηλίου είτε λίγο μετά τη δύση του. Μια πράσινη λάμψη για λίγες στιγμές ορατή πάνω από τον ηλιακό δίσκο. Το ομότιτλο μυθιστόρημα του Ιουλίου Βερν βασίζεται στο λαϊκό μύθο, σύμφωνα με τον οποίο εκείνος που θα αντικρίσει την πράσινη ακτίνα, θα αποκτήσει αμέσως την πολυπόθητη αυτογνωσία. Εξαιρετική αφορμή για τον σπουδαίο Ερίκ Ρομέρ προκειμένου να συναντήσει την Delphine και να στηρίξει πάνω της το πέμπτο μέρος της σειράς «Κωμωδίες και Παροιμίες». Δηλαδή πάνω στην εξαιρετική Marie Riviere. Η απογοητευμένη γραμματέας έχει χωρίσει και τώρα μένει ξεκρέμαστη από τις φίλες της με τις οποίες είχε κανονίσει να πάει διακοπές στην… Ελλάδα. Η εποχή είναι διόλου τυχαία –το καλοκαίρι– και, όπως ακριβώς η ζωή της, το Παρίσι τον Αύγουστο αδειάζει απότομα και καλείται να επαναπροσδιοριστεί για το χρονικό διάστημα που θα είναι –ή μήπως μόνο θα μοιάζει;– έρημο. Η ηρωίδα βιώνει την απότομη έλευση της μοναξιάς και έντρομη αντιμετωπίζει τη δική της πρόκληση του επαναπροσδιορισμού. Η Riviere φέρνει ένα ρεαλισμό και μια πολυπλοκότητα σε αυτήν τη δυστυχισμένη γυναίκα που αποκαλύπτεται σπάνια ακόμη και στον κινηματογράφο.

8) «Summertime – Διακοπές στη Βενετία» (1955)

Η πρώτη ταινία του Βρετανού σκηνοθέτη Ντέιβιντ Λιν που έγινε με χρηματοδότηση του Χόλυγουντ. Η ταινία ήταν πλέον έγχρωμη, με τα γυρίσματα να λαμβάνουν χώρα εξ ολοκλήρου σε πραγματικές τοποθεσίες. Μια γεροντοκόρη γραμματέας από το Οχάιο (Κάθριν Χέπμπορν) κάνει ένα μεγάλο ταξίδι στη Βενετία. Εκεί, συναντά έναν ωραίο Ιταλό (Ροσάνο Μπράτσι), με τον οποίο ξεκινάει μια παράφορη ερωτική σχέση. Η απογοήτευση έρχεται όταν μαθαίνει ότι είναι… παντρεμένος. Τι θα κάνει; Μια ιστορία οδυνηρή και γλυκόπικρη, με ένα λαμπρό αστέρι που υπογραμμίζει κάθε γραμμή με συγκίνηση. Ένας κρυμμένος πολύτιμος σινε-θησαυρός.

7) «Jazz On A Summer’s Day» (1960)

Ο φωτογράφος Μπερτ Στερν πήρε μια κινηματογραφική μηχανή στο φεστιβάλ τζαζ του Νιούπορτ του 1958 και «αποθανάτισε» τους μεγαλύτερους μουσικούς τζαζ του 20ού αιώνα στην ακμή τους. Αυτά τα εμπνευσμένα μουσικά κομμάτια διανθίζονται με τις αυθόρμητες σκηνές του ενθουσιώδους πλήθους της δεκαετίας του ’50 και του πανέμορφου φεστιβαλικού τόπου. Αυτή η ειδική ταινία δεν απευθύνεται μόνο στους φαν της τζαζ, αλλά όλους τους εραστές της μουσικής. Στα 85 λεπτά που διαρκεί αυτή η καταγραφή, παρελαύνει ένα who is who της τότε τζαζ: Λούις Άρμστρονγκ, Θελόνιους Μονκ, Τσίκο Χάμιλτον, Τζέρι Μάλιγκαν, φωνές όπως η Ντάινα Γουάσινγκτον, η Μαχάλια Τζάκσον και η Ανίτα Ο Ντέι (στο ανατριχιαστικό comeback της) –ακόμη και η ηλεκτροφόρα κιθάρα του Τσακ Μπέρι. Κι όμως, αν κάτι χαρακτηρίζει το φιλμ αυτό, δεν είναι οι παρουσίες, αλλά οι απουσίες. Γιατί σκοπός του φωτογράφου μόδας ήταν να χρησιμοποιήσει το φεστιβάλ ως φόντο για μια ερωτική ιστορία, στο πρότυπο του «Ορφέο Νέγκρο», το φάντασμα της οποίας υπάρχει παντού στην ταινία.

6) «Dazed and Confused – Νεανικά Μπερδέματα» (1993)

Η τελευταία μέρα του σχολείου σε κάποιο επαρχιακό γυμνάσιο των ΗΠΑ της δεκαετίας του ’70. Οι τελειόφοιτοι ετοιμάζουν αποχαιρετιστήρια πάρτι, κάνουν σχέδια για το μέλλον, υποβάλλουν σε καψόνια τους μικρότερους, μεθάνε, δοκιμάζουν ναρκωτικά, εκτονώνονται προκαλώντας ζημιές και ακούνε διαρκώς ροκ μουσική. Ο Ρίτσαρντ Λίνκλατερ για να σατιρίσει την περίοδο με ιδιαίτερη αγάπη στηρίζεται σε ένα ιδανικό καστ με «stars-to-be» όπως οι Μπεν Άφλεκ, Μάθιου ΜακΚοναχιου, Τζέισον Λόντον, Μίλα Γιόβοβιτς, Γουίλι Γουίγκινς. Παραπέμποντας σε ταινίες όπως το «American Graffiti» ή το «Fast Times At Ridgemont High» παραδίδει νεανική, ενεργητική διασκέδαση, με… κεφαλαία γράμματα.

5) «Do The Right Thing – Κάνε το σωστό» (1989)

Η κινηματογραφική μηχανή του σκηνοθέτη Σπάικ Λι καταγράφει τη ζωή –μια από τις πιο καυτές ημέρες του καλοκαιριού– μιας συνοικίας του Μπρούκλιν στην οποία ζουν μαύροι. Μοναδική εξαίρεση αποτελεί μια ιταλική πιτσαρία. Μια καυτή μέρα του καλοκαιριού σ’ αυτή τη συνοικία όλα θ’ αλλάξουν, όταν Ιταλο-Αμερικανοί και Αφρο-Αμερικανοί θα έρθουν αντιμέτωποι. Όλοι οι άνθρωποι που μέχρι πριν λίγες ώρες ζούσαν ο ένας δίπλα στον άλλο, σε μια δύσκολη στιγμή, θα ανακαλύψουν ότι οι διαφορές τους είναι αγεφύρωτες και θα «αναμετρηθούν» φθάνοντας σε μια τραγική και θλιβερή κατάληξη. Πιο συμπαθής χαρακτήρας του φιλμ παραμένει ο Σαλ, ο παλιομοδίτης, αλλά ανεκτικός και τίμιος εργαζόμενος, που άθελά του γίνεται σπίθα φυλετικών συγκρούσεων. Ο σκηνοθέτης –παραδίδοντας μαθήματα tour-de-force καινοτόμου κινηματογραφίας– στους γεμάτο γκράφιτι δρόμους συνοικιών της Νέας Υόρκης επιχειρεί μέσα από το χιούμορ να πλησιάσει το πρόβλημα και την αλήθεια. Το αν τελικά το καταφέρνει βρίσκεται στην κρίση του θεατή.

4) «Smiles of a Summer Night – Χαμόγελα Καλοκαιρινής Νύχτας» (1955)

Σπινθηροβόλα κωμωδία, εμπνευσμένη από τον Σαίξπηρ, είναι η ταινία του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν. Εξετάζει τις σχέσεις ανδρών και γυναικών, σεξ και έρωτα, την ευμετάβολη φύση της αγάπης και της σφοδρής επιθυμίας, καταδεικνύοντας την υπεροχή των γυναικών. Ο Φρέντρικ, ένας γοητευτικός δικηγόρος, ζει με τη δεύτερη γυναίκα του, την Άνε, με την οποία διατηρεί μια πλατωνική σχέση. Ο γιος του Χένρικ, από τον πρώτο γάμο, κυνηγάει την κοπέλα που κάνει τις δουλειές στο σπίτι, ενώ η πρώην φίλη του πατέρα του, η Ντεζιρέ, βρίσκεται στην πόλη και ο πρώην εραστής πάει να την επισκεφτεί. Αλλά εκείνη αγαπά κάποιον άλλο, έναν παντρεμένο κόμη. Όλοι αυτοί θα συναντηθούν στο σπίτι της μητέρας της τελευταίας για μια γιορτή που διοργανώνει το Σαββατοκύριακο… μετατρέποντας την ερωτική τους επανασύνδεση σε γελοίο κωμειδύλλιο. Κυκλοφορεί και η τηλεοπτική εκδοχή διάρκειας 299 λεπτών.

3) «Dog Day Afternoon – Σκυλίσια Μέρα» (1975)

Ένα ζεστό απόγευμα στο Μπρούκλιν, δύο αισιόδοξοι losers εισβάλλουν σε μια τράπεζα με σκοπό τη ληστεία. Ο Σόνι (Αλ Πατσίνο) είναι ο «εγκέφαλος», ο Σολ (Τζον Καζάλ) είναι ο συνεργάτης του και η απόλυτη αποτυχία θα είναι το αποτέλεσμα αφού σε λίγη ώρα ο τόπος γεμίζει από αστυνομικούς, τηλεοπτικές κάμερες μέχρι και… πιτσαδόρους! Τώρα πια η καλοσχεδιασμένη ληστεία έχει εξελιχθεί σε κανονική… παράσταση!
Βασισμένη σε πραγματικά γεγονότα η έξοχα επεξεργασμένη ταινία αγωνίας του Σίντνεϊ Λιούμετ εμποτίζεται με ισχυρή δόση πάθους, ξεχειλίζει από νεύρο, σασπένς και δραματουργικές κορυφώσεις. Πίσω από την απολαυστική επιφάνεια του φαίνεσθαι, κρύβει μια πολυεπίπεδη περιγραφή του κοινωνικού πορτραίτου. Και όχι μόνο!

2) «Jaws – Τα σαγόνια του καρχαρία» (1975)

Ο Σπίλμπεργκ στην πρώτη του ταινία, την ταινία εκείνη που έμελλε να γίνει επιτυχία και να τον καταξιώσει αμέσως στο χώρο, δημιουργεί μια ατμοσφαιρική ταινία τρόμου όπου τα πάντα λειτουργούν αρμονικά. Ένας λευκός καρχαρίας κάνει την εμφάνισή του στις ακτές της Νέας Αγγλίας, όπου πολλοί ανυποψίαστοι τουρίστες παραθερίζουν κατά την καλοκαιρινή περίοδο. Τα θύματα που βρίσκουν τραγικό και επώδυνο θάνατο από τα σαγόνια του πεινασμένου καρχαρία αρχίζουν να πληθαίνουν, και ο σερίφης του νησιού αποφασίζει να πάρει δραστικά μέτρα για να προστατέψει τους παραθεριστές αλλά και την ίδια του την οικογένεια.

Με έξυπνους χειρισμούς, δημιουργεί μια απίστευτα επιβλητική και τρομακτική ατμόσφαιρα, προκαλώντας ρίγη ακόμα και στους πιο σκληρούς. Η αγωνία και ο τρόμος κλιμακώνονται ενώ η επιλογή του να μη μας φανερώσει εξ αρχής τον καρχαρία, είναι ίσως το πιο έξυπνο σκέλος της σκηνοθεσίας του αποδεικνύοντας ότι, όταν κάτι δεν μπορείς να το δεις είναι πιο τρομακτικό. Ατμοσφαιρικό θρίλερ που παρά την παλαιότητά του καταφέρνει ακόμα και σήμερα να ξυπνήσει τους κρυφούς μας φόβους και τα άγρια ένστικτά μας. Ό,τι έκανε το «Psycho» για το… ντους, κάνουν τα «σαγόνια του καρχαρία» κάνει για τον ωκεανό.

1) «The Graduate – Ο πρωτάρης» (1967)

«Θα ήθελες να σε αποπλανήσω;» ρωτά η κυρία Ρόμπινσον (η Αν Μπάνκροφτ σε μια μοναδική ερμηνεία) και φίλη των γονιών του, τον νεαρό Μπεν Μπράντοκ (απολαυστικός στον ρόλο ο Ντάστιν Χόφμαν), που μόλις έχει αποφοιτήσει και τη συνοδεύει στο σπίτι της έπειτα από ένα πάρτι. Έτσι, αρχίζει το «καλοκαίρι του πάθους», η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση-αποπλάνηση του άβγαλτου Μπεν που προσπαθεί να χαράξει τη μελλοντική πορεία του σε μια σεξουαλικά απελευθερωμένη, αν και αδηφάγο, χωρίς ηθικούς ή άλλους φραγμούς, κοινωνία.

Απολαυστική, με ωραίο σενάριο και έξυπνους διαλόγους, η θαυμάσια μαύρη κωμωδία ξεπερνά την εποχή της –την πολυτάραχη δεκαετία του ’60 που άλλαξε ή προσπάθησε να αλλάξει τον κόσμο –, μιλώντας στις νέες γενεές για την αμφισβήτηση του κατεστημένου και την ερωτική αφύπνιση. Κάθε εικοσάρης, όσο και να έχουν αλλάξει οι συνθήκες, παραμένει προβληματισμένος μπροστά στο επαγγελματικό του μέλλον, την αγάπη και το σεξ. Ο «Πρωτάρης» τα καλύπτει όλα αυτά με ιδανικό τρόπο.

Μια λίστα με τις καλύτερες (;)

«Les vacances de Monsieur Hulot – Οι διακοπές του κύριου Ιλό» (1953)

Απόλυτο must θέασης, όσο ο κύριος Ιλό (το στυλιζαρισμένο alter ego του Τατί) θα κάνει ένα παραθαλάσσιο θέρετρο να βογκάει στο πέρασμά του, προσδίδοντας διαστάσεις κωμικής υπερβολής σε απλά στιγμιότυπα της καθημερινότητας.

«Suddenly Last Summer – Ξαφνικά, πέρυσι το καλοκαίρι» (1959)

Η Κάθριν γίνεται μάρτυρας της στυγνής δολοφονίας του εξαδέλφού της από μια ομάδα κανιβάλων. Η αγριότητα τους χαράζεται βαθειά στην ψυχή της… Η Ελίζαμπεθ Τέιλορ και η Κάθριν Χέμπορν ήταν υποψήφιες για ‘Οσκαρ πρώτου γυναικείου ρόλου.

«National Lampoon’s Vacation – Το τρελό θηριοτροφείο πάει διακοπές» (1983)

Αγαπημένο κυριακάτικο πιάτο είναι σαν το χάμπουργκερ με πατάτες: ελεεινό junk, μα τελικά όλοι το τρώνε. H απίθανη οικογένεια των Ρίνγκουολντ αποφασίζει να ξεκουραστεί πηγαίνοντας διακοπές και αναστατώνοντας το σύμπαν!

«Stand By Me – Στάσου πλάι μου» (1986)

Με όχημα τη νουβέλα «The Body» του Στίβεν Κινγκ και τέσσερις νέους ηθοποιούς – ανάμεσά τους ο πρόωρα χαμένος Ρίβερ Φίνιξ –ένας συγγραφέας αναπολεί τους παιδικούς του φίλους, σκιαγραφεί τους δεσμούς φιλίας που ενώνουν την παρέα των πιτσιρικάδων, αναζητώντας το άψυχο σώμα ενός αγοριού.

«Le Grand Bleu – Απέραντο γαλάζιο» (1988)

Ο Ζακ και ο Ένζο γνωρίζονται από παιδιά. Το πάθος που τους ενώνει είναι η ελεύθερη κατάδυση: το πιο επικίνδυνο και έντονο άθλημα στον κόσμο. Τα ανθρώπινα όρια δοκιμάζονται και αλλάζουν καθώς οι αντίπαλοι βυθίζονται στη θαλάσσια άβυσσο… Το ευχάριστο είναι ότι αυτό το συγκεκριμένο γαλάζιο υπάρχει στην Ελλάδα. Το μόνο που χρειάζεσαι, είναι εισιτήρια για Αμοργό και το… μαγιό σου. δημοσιεύτηκε στην εφ. Κόσμος.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s